Bonn an t-Seansalair
An duais as àirde aig Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean.
2018 - Iain Thormoid MacLeòid
Chaidh bonn an t-Seansalair a bhuileachadh air Iain Thormoid MacLeòid le Seansalair an oilthighe, HRH A’ Bhana-Phrionnsa Rìoghail, aig seirbheis ceumnachaidh Colaiste Dhiadhachd na Gàidhealtachd Â鶹ֱ²¥ air 5 Iuchar 2018.
Às an Eilean Sgitheanach bho thùs, bha Iain Thormoid a’ teagasg Eachdraidh ann an Àrd-sgoil a’ Phluic mus deach fhastadh mar òraidiche ann an Eachdraidh na Gàidhealtachd (Eachdraidh na Gàidhealtachd agus nan Eilean) ann an 1983 ann an Sabhal Mòr Ostaig Â鶹ֱ²¥ agus às dèidh sin àrdachadh gu ceannard foghlaim ann an 1987. Bho 1998, tha e air a bhith ag obair mar cho-òrdanaiche air an sgeama Ghàidhlig is foghlam co-cheangailte, a tha a’ gabhail a-steach solar fo-cheum agus iar-cheum Gàidhlig, agus bha e na stiùiriche lìonra cuspaireil don Ghàidhlig agus cànanan co-aimsireil eile bho 2003 - 2010. Leig Iain Thormoid dheth a dhreuchd san Iuchar 2018 mar stiùiriche foghlaim agus iar-phrionnsapal aig Sabhal Mòr Ostaig Â鶹ֱ²¥.
Tha Iain Thormoid air a bhith na bhall gnìomhach air diofar chomataidhean san oilthigh – gnìomhaiche dàmh dhaonnachdan agus Gàidhlig, comataidh na Gàidhlig, a’ chomataidh planaidh acadaimigeach agus a’ chomataidh ionnsachaidh, teagaisg agus càileachd. Bha e na bhall de bhòrd stiùiridh Sabhal Mòr Ostaig Â鶹ֱ²¥ agus na chathraiche air grunn chomataidhean acadaimigeach sa cholaiste. Gu làithreach, tha e na bhall de bhuidheann sàr-mhathais don Ghàidhlig aig Riaghaltas na h-Alba.
2016 - An t-Oll Hamish MacInnes OBE
Fhuair an t-Oll Hamish MacAonghais bonn an Seansalair bho seansalair na h-oilthighe, A h-Àirdeachd Rìoghail A 'Bhana-phrionnsa Rìoghail, aig ceumnachadh Colaiste Pheairt Â鶹ֱ²¥ agus Latha Stèidheachd Oilthigh na Gàidhealtachd is nan Eilean 2016.
Fhuair an t-Oll MacAonghais,ris an canar 'athair teasairginn beinne na h- Alba',Bonn Seansalair Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean mar chomharra air na seirbhisean aige air leasachadh sreapadaireachd agus teasairginn beinne. Le dreuchd 'toirt seachad còrr is sia deicheadan, fhuair e grunn thurasan suas beinne a chiad turas agus e aithnichte airson teasairginn beinne ùr-nodha. Stèidhich e Sgioba Teasairginn Beinn Ghleann Comhainn ann an 1961,Comunn cù-teasairginn ann an 1965 agus cho-stèidhich e Seirbhis Fiosrachaidh maoim-sneachda na h-Alba ann an 1988.
Chaidh an t-Oll MacAonghais ainmeachadh airson Bonn an Seansalair le Colaiste na Gàidhealtachd an Iar Â鶹ֱ²¥ a bhitheas a'lìbhrigeadh stiùireadh turasachd an oilthigh agus coileanadh eachdraidheil agus a' teagasg ceum BA (le Urram). A 'bruidhinn mun duais aige, thuirt an t-Oll MacAonghais: "Gu dearbh tha e na urram a bhith an seo an-diugh gus an duais seo fhaighinn agus tha mi ga fhaighinn gu math ùmhlachadh. Le a bhi an seo agus A h-Àirdeachd Rìoghail A 'Bhana-phrionnsa Rìoghail an lathair, Tha a 'Bhana-phrionnsa Rìoghail, fìor charaid dha Alba, ga dhèanamh na thachartas sònraichte."
2013 - An t-Àrd-Ollamh Seamus M Friseal MA, MEd, FRSA
Fhuair an t-Àrd Ollamh Seumas Friseal bonn an Seansalair le seansalair oilthigh, A h-Àirdeachd Rìoghail A 'Bhana-phrionnsa Rìoghail,aig ceumnachadh aig Colaisde na Gàidhealtachd an Iar Â鶹ֱ²¥ air latha stèidheachd Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean 2013.
An t-Àrd Ollamh Friseal an sàs ann an cruthachadh trì oilthighean Albannach thairis air a dhreuchd. Bha e na sgoilear ann an Àrd-sgoil a 'Phluic mus deach e air adhart gu Oilthigh Dhùn Èideann far an do cheumnaich e ann an feallsanachd inntinn. Fhuair e ceum Maighstir Foghlaim cuideachd bho Oilthigh Shruighlea.
Thoisich an t-Àrd-Ollamh Friseal air a dhreuchd mar òraidiche rannsachadh saor-thoileach agus òraidiche beurla aig seann Cholaiste Teicnigeach Inbhir Nis, agus ghluias e gu dreuchdan àrd-stiùiridh aig Oilthigh Shruighlea, Colaiste na Banrigh Mairead( Oilthigh na Banrigh Mairead a-nis) agus Oilthigh Phàislig (a-nis Oilthigh Taobh an Iar na h-Alba). Bha e cuideachd air Comataidh Foghlaim Comhairle Roinneil na Gàidhealtachd mar bhall tidsear foghlaim adhartach.
Thàinig an t-Àrd-ollamh Friseal gu Institiùd nam Mìle Bliadhna Â鶹ֱ²¥ mar Rùnaire ann an 2002 agus thàinig e gu bhith na iar-phrionnsapal ann an 2007. Nuair a dh 'fhalbh an t-Àrd-ollamh Raibeart MacCarmaig ann an 2009, chaidh e gu bhith na phrionnsapal de Institiud nam Mìle Bliadhna Â鶹ֱ²¥. An dèidh sin stiùir e an t-ionad foghlaim àrd-ìre gu tiotal oilthigh agus mar sin thàinig e gu bhith na chiad phrionnsapal agus iar-sheansalair aig Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean ann an Gearran 2011. Dh'fhalbh an t-Àrd Ollamh Friseal às an oilthigh san Dùbhlachd 2013.